Yazar: Av. Elvan KILIÇ
Fiyatların durdurulamaz şekilde arttığı ve neredeyse her gün güncellediği otomobil piyasasında küçük hasarlar bile artık yüksek tutarlarda değer kayıplarına yol açabilmektedir. Kaza sonucu onarılan ve onarılmış olması sebebiyle aracın değerinde düşüş meydana gelmesine araç değer kaybı denilmektedir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2015/18959, K. 2016/5661 sayılı kararında değer kaybını aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olduğunu belirtmiş ve araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farkın belirlenmesi gerektiğini ifade etmiştir. 2021 yılında Trafik Sigortası Genel Şartları kapsamında yapılan değişiklikle araç değer kaybı tazminatı kilometre sınırı kaldırılmıştır ve değer kaybına uğrayan ve koşulları sağlayan her araç sahibi uğranılan değer kaybının tazminini talep edebilecektir.
Koşullardan ilki herhangi bir trafik kazasından sonra aracın ağır hasar alarak kullanılamaz hale gelmemesi yani araç hakkında pert kararı verilmemesi ve plakasına pert kaydı işlenmemiş olması gerekmektedir. Pert kayıtlı aracın rayiç değeri sigorta şirketi tarafından hesaplanarak araç sahibine tazminat olarak zaten ödeneceği için değer kaybı tazminatı talep edilemeyecektir. Koşullardan ikincisi ise meydana gelen kazadaki kusura ilişkindir. Değer kaybı tazminatı talep edecek kişi gerçekleşen trafik kazasında yüzde yüz (%100) kusurlu ise yine bu tazminatı talep edemeyecektir. Bunların haricinde hurdaya çıkmış araçlar dışında tüm motorlu taşıtlar için değer kaybı tazminatı talep edilebilmektedir.
Sigorta şirketleri değer kayıplarını Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından tek tek belirlenen kriterlere göre hesaplamak zorundadır. Bu kriterlere göre sigorta eksperi tarafından düzenlenen değer kaybı raporu ile tazminat belirlenmektedir. 2021 yılında yapılan değişiklikten önce küçük onarımlar, cam, lastik, hava yastığı, mekanik ve elektronik aksamlar için değer kaybı tazminatı ödenmemekteyse de artık tüm hasarlar için değer kaybı tazminatı talep edilebilmektedir. Sigorta şirketlerine başvuru bireysel ve yazılı olarak yapılmaktadır. Tazminat için başvuruda bulurken kaza tespit tutanağı, değer kaybına uğramış aracın ekspertiz raporu, hasarın fotoğrafları, ruhsat fotokopisi ve sürücü belgesi bulunmalıdır. Sigorta şirketi 15 gün içerisinde cevap vermek zorundadır eğer bu süre içerisinde sigorta şirketi tarafından ödeme miktarını belirlememesi ve ödeme yapılmaması durumunda Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuruda bulunulabilecektir.
Sürecin ve hesaplamaların formüle dayanması nedeniyle hata payı düşük de olsa yaptığınız başvuru neticesinde itiraz hakkınız ve hukuki haklarınız saklıdır. Her bir kaza için değer kaybı tazminatına başvurabilmek mümkündür ancak kaza tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde talep edilmelidir. Bu süre zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenildiği tarihten başlamaktadır ve 10 yıl içerisinde tazminat alacağı kesin olarak zamanaşımına uğramaktadır. Araç değer kaybında kazaya karışan tarafların tacir veya tüketici olması birçok ihtimali barındırmaktadır ve hukuki destek alınması gerekebilmektedir ancak genel olarak değer kaybı tazminatı bu şekilde ifade edilebilecektir.
