Kazalar, “istem dışı olarak kişilere veya nesnelere maddi hasar veren, nesneleri sırasını değiştiren tesadüfi olay veya eylemler bütünü olarak tanımlanabilir.
Trafik kazaları, karayolu üzerinde hareket halindeki araçların dahil olduğu maddi hasar, yaralanma ve ölümle sonuçlanabilecek olaylardır.
Bir kazanın trafik kazası olarak tanımlanabilmesi için kazanın motorlu taşıt trafiği, trafik ve yol güvenliği hususundaki tüzükleri konu yapan arazi yollarından birinde meydana gelmesiya da kazanın başlangıç noktasının bu sınırlar dahilinde gerçekleşmesi, kaza nihayetinde yaralanma, ölüm veya maddi hasar meydana gelmesi ve hareket halinde olan en az bir aracın olaya karışmış olması gerekir.
Kaza analizi, hasar tespiti bilirkişilerin ve sigorta eksperinin kazaya ilişkin detaylı görüşlerini içeren bir rapor niteliğindedir. Kaza analizinin doğru ve detaylı şekilde hazırlanması kaza kaynaklı hasarların ve kusurların giderilmesinde önemli bir adımdır. Bu kaza ve hasarların onarımı nihayetinde doğal olarak araçların ikinci el bedellerinde değer düşüklüğü meydana gelir. Değer kaybı, kaza ardından onarılan aracın kaza öncesi ikinci el fiyatında ve piyasa rayicindeki azalma şeklinde açıklanır.
“İkinci el kaza görmüş araç” söylemi
Kazaya karışan araç sahiplerinin hasar gören araçlarıonarım faaliyetlerine tabi tutulmaktadır. Bu durumda hasar görmüş araç, örneklerine karşı “ikinci el kaza görmüş” niteliği taşımaktanitekim araçta değer kaybı meydana gelmektedir.
“Değer kaybı” söylemi
Kazaya karışan aracın kazadan önceki ikinci el piyasa fiyatı ile kazadan sonraki ikinci el piyasa fiyatı arasındaki farklılıktır.
Araç değer kaybı davası
Hukuki anlamda meydana gelen kazada kusuru olmayan araç sahibi, aracının değer kaybı için “araç değer kaybı davası” adı altında zararını karşılayabilmektedir. Ayrıca trafik kazalarında araç sahiplerinin yaşayacakları değer kaybı ve hak zayilerine yönelik üç tür hak arayışından bahsedilebilir. Bunlar; sigortadan karşılanan araç değer kaybı ve hasar değeri ile ikame araç kullanımıdır.
Araç değer kaybı davasında “değer kaybı ölçütleri”
- Kilometre baz alınarak hesaplanan araç değer kaybında 180.000 km’yi geçen aracın değer kaybı dikkate alınmamaktadır. Başka bir deyişle 180.000 km ve üzeri olan aracın değer kaybı “0” olarak kabul edilmektedir.
- Trafik kazası vuku bulan olayda “araç değer kaybı davası” açılabilmesi için tarafın kusurlu olmaması gerekir.
Araç değer kaybının tespiti
Kaza geçiren aracın hasar gören kısım/parçalarının tabi tutulacağı parçayı boyama ya da değiştirme işlemleri hasarın derecesini etkilemektedir. Nitekim kaza ardından hasar gören iki tür araç bulunmaktadır. Bunlar; onarılması mümkün olmayan ve onarılıp tekrar eski haline gelen araçlardır.
Araç değer kaybında sigorta poliçesi kapsamı
Kaza ardından yapılan onarım faaliyetleri ardından artık “hasar kayıtlı ” olan aracın yaşadığı değer kaybı araç sahibinin kusurlu olmadığı haller için sigorta poliçesi kapsamında karşılanabilmektedir.
Değer kaybı tespitinde eksper muayenesi
Devamında bir takım eksper muayenelerine tabi olacak aracın değer kaybının tespitinde genel anlamda esas alınan bazı ölçütler ise şöyledir;
- İkinci el piyasa değeri,
- Hasar geçmişi,
- Üretim tarihi,
- Aracın km’si,
- Hasar niteliği,
- Marka ve model bilgisi
- Trafiğe çıkış tarihi
Kusurlu olmayan araç sahibi değer kaybı yaşayan aracı için “ekspertiz raporu” ile sigorta şirketine başvurarak zararını karşılayabilmektedir. Sigorta şirketinin problem çıkarması halinde ise kusurlu olmayan araç sahibi ekspertiz raporuyla birlikte Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurulabilmektedir.
Araç değer kaybı davası zaman aşımı
Kazaya karışan kusurlu olmayan araç sahibin aracının değer kaybı için hukuki yollara başvurmasında ise 2 yıllık zaman aşımı bulunmaktadır. Diğer bir ifadeyle kazadan sorumlu olmayan araç sahibi, kazanın gerçekleştiği tarihten itibaren 2 yıl içerisinde “araç değer kaybı davası” açabilme hakkına sahiptir.
Söz konusu araç değer kaybı ile ilgili sorularınızı çekinmeden e-mail atabilirsiniz .
Dikkatli ve keyifli sürüşler 😊
Av. Ferhat Kule
av.ferhatkule@gmail.com
