Bölüm-2: Henry Ford ve Kitle Üretimi…

®
Çok Okunanlar

41,5 Milyar Dolar İhracat İle Tarihsel Rekor Seviyeye Ulaştı

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) 2025 yılına ilişkin verileri açıkladı. 2024 yılına göre yüzde4 artış gösteren toplam üretim 1 milyon...

PEUGEOT Türkiye Marka Direktörü Gupse Kaplan

PEUGEOT Türkiye’nin Marka Direktörü Gupse Kaplan, “Gerçekleştirdiğimiz 86 bin 459 adetlik rekor satış, bizi PEUGEOT dünyasında çok güçlü bir...

İlk olarak 1908 yılında Ford, parçaların değiştirilebilirliğinde ileri bir düzeye ulaştığında, montaj alanında, işçiler, otomobilden otomobile hareket ediyordu ve daha o zaman uzmanlaşmış işlerle ilgili işbölümü, verimlilikte büyük kazançlar sağlıyordu. Womack et al., bu dönemdeki verimlilik artışlarının 1913 yılında kullanılmaya başlanan hareketli montaj hattının sağladığından daha fazla olduğu kanısındadır.

Ancak, hareketli bant göze çarpan bir değişiklikti ve bu yüzden de üzerinde çok daha fazla durulmuştur. 1913 ve 1914 yılları arasında Detroit’te ve Highland Park fabrikasında, hareketli montaj hattının kullanılmaya başlanması ile oraya çıkan verimlilik kazançları konusunda günümüzde yapılmış olan bir hesaplamayı yansıtmaktadır. Uymayan parçaları uyar hale getirmek için eğeleme ve yerleştirme yöntemi artık tamamen ortadan kalkmış olduğu için 1913 sistemi “eski el zanaatı teknolojisi” olarak tanımlamak doğru olmayabilir. Aslında, Hunshell’in (1984) klasik eseri “Amerikan Sistemi’nden Kitle Üretimine ortaya koyduğu gibi, Ford üretim sistemi henüz hareketli montaj bandı kullanılmaya başlanmadan önce, değiştirilebilir parçaları geliştirmeye çalışarak, önceki çabalardan tamamen farklılaşmıştı.

1914 Chassis at the Highland Park Plant: Model T chassis prep area outside of Ford’s Highland Park Plant.

ABD Ordu Donatım Dairesi’nin Springfield Silah Fabrikası, değiştirilebilir parçalar kullanmaya başlayarak, üretim teknolojisinde gerçekten radikal bir değişime öncülük etmiştir. Bu gelişmenin çağ açan niteliği, o dönemde birçok Amerikalı gözlemcinin yanı sıra, Silah Fabrikasını gezen İngiliz ziyaretçiler tarafından da açıkça anlaşılmıştır. Bunun ötesinde ABD Ordu Donatım Dairesi, değiştirilebilir parçalar teknolojisinin, daha sonraları bu fikrin yaygınlaşmasına katkıda bulunan Colt Ateşli Silahlar Şirketi gibi diğer malzemeciler tarafından da uygulanmasını sağlamak için ayrıca çaba göstermiştir.

Bununla birlikte, ne Springfield Silah Fabrikası’nın ne de herhangi bir on dokuzuncu yüzyıl üreticisinin değiştirilebilir parçalar teknolojisine tam anlamı ile geçememiş olduğu, Amerikalı tarihçiler tarafından açıkça ortaya konmuştur. Aslında Singer (dikiş makineleri), McCormick (biçer döğerler) ve Pope (bisikletlet) gibi firmaların başarısının nedeni, bir zamanlar iddia edildiği gibi, değiştirilebilir parçalar kullanarak kitle üretimi yapmak değildir. Hounshell (1984), diğer dikiş makinesi üreticilerinin Singer’den önce ve daha kapsamlı bir biçimde değiştirilebilir parçalar kullanmaya teşebbüs ettiklerini ortaya koymuştur. Singer bu firmaların rekabetini yeni üretim teknolojileri ile değil, çok önceleri Wedgwood‘un yaptığına benzer biçimde yüksek kalite, pazarlama ve reklam konusunda gerçekleştirdiği yenilikler yardımı ile kırmıştır. Singer bu alanlardaki başarısının bir sonucu olarak kendisiyle rekabet eden ve eski atölye üretimini değiştirebilir parçalar kullanma yöntemine çevirme konusunda çok daha ilerde bulunan firmaların bazılarını ele geçirmiştir. Hem Singer hem de MCCormick, üretim teknolojilerini söz konusu yönde değiştirmek için teşebbüste bulunmakla birlikte, üretimde ortaya çıkan sorunların üstesinden gelemedikleri için, söz konusu dönemde hala büyük ölçüde eski usul atölye üretimine dayanmaktaydılar.

Bunların ve birçok Amerikan şirketinin, değiştirilebilir parçalarla üretim yöntemine geçmek için gösterdikleri çabalar, Ford’dan önce tam anlamıyla başarılı olmamışsa da, söz konusu çabaları tamamen yararsız olarak saymak sa doğru değildir. Rosenberg (1976), bu firmaların ardışık çabalarının küçük ateşli silahlar sanayisinden, özellikle Colt Firearms Manufacturing Company’den doğan Amerikan takım tezgahları, sanayinin gelişmesinde çok önemli bir rol oynadığını açıkça göstermiştir. Gerçekten yeni gelişmekte olan takım tezgahları firmaları, her sanayi dalında ortaya çıkan üretim sorunlarını çözmek için müşterileri ile çok yakın ilişki içinde çalışmışlardır. Bu firmalar böylece, hem metal hem de ahşap işlemedeki, delme, diş açma, kesme, rendeleme v.b. işlemlerde kendi makinelerini önemli ölçüde geliştirmişlerdir. Bu, Lundvall’ın (1985) daha sonra kullanıcı üretici etkileşimi olarak tanımladığı ilişkinin bir başka örneğidir. Sonuç olarak yeni malzemelerin geliştirilmesi, işlem hassasiyetinin yükselmesi ve makinelerin hızının artması yüzyılın başında sanayi değiştirilebilir parçalarla üretimin mümkün olduğu bir noktaya getirmiştir.

Diğer Haberler

PEUGEOT Türkiye Marka Direktörü Gupse Kaplan

PEUGEOT Türkiye’nin Marka Direktörü Gupse Kaplan, “Gerçekleştirdiğimiz 86 bin 459 adetlik rekor satış, bizi PEUGEOT dünyasında çok güçlü bir konuma taşıdı. Türkiye olarak biz,...

41,5 Milyar Dolar İhracat İle Tarihsel Rekor Seviyeye Ulaştı

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) 2025 yılına ilişkin verileri açıkladı. 2024 yılına göre yüzde4 artış gösteren toplam üretim 1 milyon 419bin 464adet olarak gerçekleşti. 2024’e...

F1 Andrew Shovlin ile Kariyer Tavsiyeleri Soru-Cevap

Motorsporlarına ilgi duyan genç bir kişi için, sevdiği spor dalında çalışma fırsatı oldukça cazip olabilir. Tıpkı genç bir go-kart sürücüsünün bir gün Formula 1'de yarışmayı...

DS Automobiles CEO’su Xavier Peugeot

Fransa Cumhurbaşkanlığının ilk tercihi.. DS Automobiles standında bir araya getirilecek. Yıllar içinde Fransa Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı ile uzun yıllara dayanan güçlü bir bağ oluşturan DS ve...

Alfa Romeo Yenilikçi Modelleriyle Brüksel Otomobil Fuarı’

Alfa Romeo CEO’su Santo Ficili, “Yılı ticari performans ve yeni ürünlerimizle güçlü bir şekilde kapattık. Tutku, cesaret ve stratejik vizyonumuzla çok daha zengin bir...

İGA İstanbul Havalimanı: Pistteki kar miktarı ‘anlık’ takip ediliyor

Güvenli, kesintisiz ve konforlu seyahati her koşulda sürdürülebilir kılmayı hedefleyen İGA İstanbul Havalimanı, kar yağışını bu yıl da eğitimli teknik personeli ve geniş karla...

YENİ PEUGEOT 408 TANITILDI

Otomotivde yenilikçi teknolojileri, dikkat çeken tasarımı ve benzersiz sürüş keyfiyle birleştiren PEUGEOT, dinamizm, sürüş keyfi ve konforu bir araya getiren fastback siluetine sahip yenilenen...

PEUGEOT Türkiye Marka Direktörü Gupse Kaplan

PEUGEOT Türkiye’nin Marka Direktörü Gupse Kaplan, “Gerçekleştirdiğimiz 86 bin 459 adetlik rekor satış, bizi PEUGEOT...

41,5 Milyar Dolar İhracat İle Tarihsel Rekor Seviyeye Ulaştı

Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) 2025 yılına ilişkin verileri açıkladı. 2024 yılına göre yüzde4 artış gösteren...

F1 Andrew Shovlin ile Kariyer Tavsiyeleri Soru-Cevap

Motorsporlarına ilgi duyan genç bir kişi için, sevdiği spor dalında çalışma fırsatı oldukça cazip olabilir. Tıpkı...

DS Automobiles CEO’su Xavier Peugeot

Fransa Cumhurbaşkanlığının ilk tercihi.. DS Automobiles standında bir araya getirilecek. Yıllar içinde Fransa Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı ile...

Alfa Romeo Yenilikçi Modelleriyle Brüksel Otomobil Fuarı’

Alfa Romeo CEO’su Santo Ficili, “Yılı ticari performans ve yeni ürünlerimizle güçlü bir şekilde kapattık....

İGA İstanbul Havalimanı: Pistteki kar miktarı ‘anlık’ takip ediliyor

Güvenli, kesintisiz ve konforlu seyahati her koşulda sürdürülebilir kılmayı hedefleyen İGA İstanbul Havalimanı, kar yağışını...

YENİ PEUGEOT 408 TANITILDI

Otomotivde yenilikçi teknolojileri, dikkat çeken tasarımı ve benzersiz sürüş keyfiyle birleştiren PEUGEOT, dinamizm, sürüş keyfi...

Opel, Yenilikçi Ürün Gamıyla Brüksel Otomobil Fuarı

Opel, Brüksel Otomobil Fuarı’nda yenilikçi ürün gamıyla birlikte yeni Astra modelinin dünya prömiyerini gerçekleştirdi. Fuarda...

Jeep’ten Ocak’ta Avantajlı Fırsatlar…

Jeep, yılın ilk ayında yeni bir otomobil sahibi olmak isteyenlere cazip satın alım fırsatları sunuyor....

2026 yılı Şampiyonluk ödüllerini TOSFED Gala Gecesinde teslim aldılar

Türkiye Otomobil Sporları Federasyonu tarafından Zorlu PSM’de düzenlenen 2026 TOSFED Gala Gecesinde şampiyonluk kazanan sporcular...

Togg’da yılın ilk fırsatları cazip seçenekleri kampanyası…

2025 yılını 39 bin 20 adetlik satışla elektrikli araç pazarının lideri olarak tamamlayan Togg, 2026...

Raben Türkiye Genel Müdürü Selman Çoban

Raben Türkiye, İstanbul’un ardından ikinci ofisini, Türkiye’nin ihracatında lokomotif rol üstlenen, otomotiv, tekstil, makine ve...

BYD Türkiye 2025’te 45 binden fazla araç sattı…

BYD Türkiye, 2025 yılında 45 bin 537 adet satış gerçekleştirerek, şarj edilebilir hibrit ve yeni...

Yüce Auto-Škoda Tarihinin En Yüksek Satış Adedi

Škoda, Türkiye otomotiv pazarında, 2025 yılında 45.321 bin adetlik satış gerçekleştirerek tarihinin en yüksek yıllık...

Tüpraş Genel Müdürü İbrahim Yelmenoğlu

Türkiye’nin lider enerji şirketi Tüpraş, dünyanın en önemli çevresel raporlama platformlarından CDP’nin 2025 yılı İklim...

Hyundai’den Brüksel’de STARIA Elektrik ve IONIQ3

Hyundai, Brüksel Otomobil Fuarı’nda elektrikli mobilite vizyonunu güçlü bir ürün lansmanı ve uzun vadeli Avrupa...

TEMSA AgenX yapay zeka projeleriyle 2 ödül kazandı

TEMSA’nın yapay zekâ destekli iş yapış dönüşümünü temsil eden AgenX programı, operasyonel süreçlerden iş verimliliğine...

Shell-Turcas’ın yeni CEO’su Oğuz Uçanlar oldu

Shell & Turcas üst yönetiminde bayrak değişimi gerçekleşti. Oğuz Uçanlar, 1 Ocak 2026 itibarıyla Shell...

Mercedes-Benz Türkiye’den Tarihi Rekor

Her yıl satışını artıran Mercedes-Benz, bu yıl da bir önceki yıla göre satışlarını yaklaşık yüzde...

Fransız dinamizmi ile zarafeti bir arada: Yeni 408

Otomotiv dünyasının en dinamik markalarından PEUGEOT, 9 Ocak’ta kapılarını açacak Brüksel Otomobil Fuarı’na adeta çıkarma...