Alman otomotiv sektöründeki kriz Çin ve maliyet etkisiyle derinleşiyor

Küresel pazarlardaki gümrük vergisi anlaşmazlıkları, ABD’nin korumacı politikaları ve Çin’deki iş hacminin zayıflamasıyla sarsılan sektörde gelecek endişesi büyüyor.

Sektörün önde gelen üreticilerinin yılın ikinci çeyreğine yönelik açıkladıkları finansal sonuçlar, krizin münferit olmaktan çıkıp tüm endüstriyi sarsan kronik bir boyuta ulaştığını ortaya koydu.

Almanya ve Avrupa Birliği (AB) genelinde belirsizliğini koruyan siyasi çerçeve nedeniyle içten yanmalı motorlara uzun süre bağımlı kalan Alman üreticiler, dönüşüm sürecinin getirdiği zorluklarla mücadele ediyor.

Alman otomotiv üreticileri, yüksek üretim maliyetleri ve daralan kar marjlarının yanı sıra ABD’nin gümrük tarifeleri, Orta Doğu’daki krizler ve yükselen enerji fiyatlarının baskısını da bilançolarında doğrudan hissediyor.

Ekonominin bel kemiğinde istihdam kan kaybediyor

Otomotiv sanayisi, Almanya’da toplam katma değerin yüzde 5’ini, istihdamın ise yüzde 3’ünü oluşturarak gelir açısından ülkenin en büyük sanayi sektörü konumunda bulunuyor.

Sanayide çalışanların yaklaşık yüzde 14’ünü barındıran ve 2025’te toplam ihracatın yüzde 16,2’sine denk gelen 280 milyar avroluk dış satıma imza atan sektörde kan kaybı verilere de yansıyor. Tedarikçiler hariç yaklaşık 725 bin kişinin istihdam edildiği Alman otomotiv endüstrisinde, istihdam oranı bir önceki yıla göre yüzde 6,2 azaldı.

Alman mühendisliğinin ve küresel gücünün temel direklerinden olan bu sektördeki kötü gidişat, ekonomik sınırları da aşıyor.

Ülkenin küresel simgeleri olan Volkswagen, Mercedes-Benz ve BMW’nin içine düştüğü bu durum, yalnızca binlerce çalışanın geçim kaynağını ve ülke ekonomisini sarsmakla kalmıyor, aynı zamanda toplumsal huzuru, kırılgan siyasi dengeleri etkileyerek aşırı sağcı hareketleri de besliyor.

Radikal küçülme planları devrede

Derinleşen kriz, lüks segment dahil olmak üzere üreticileri radikal önlemler almaya zorluyor. Sektörün geleceğine yönelik tartışmaların odağında araç başına düşen yüksek işçilik maliyetleri yer alıyor.

Yönetim danışmanlığı şirketi Oliver Wyman’ın analizine göre, Almanya’da bir otomobilin üretimindeki ortalama işçilik maliyeti 3 bin 307 doları bulurken bu rakam Çin’de 597 dolar, Meksika’da ise 305 dolar seviyesinde seyrediyor. Çinli üreticilerin gelişmiş üretim hatları sayesinde bir aracı çok daha az iş gücü saatiyle banttan indirebilmesi, aradaki maliyet uçurumu derinleştiriyor. Bu tablo, üreticilerin yeni yatırımlarını Doğu Avrupa ve Meksika gibi bölgelere kaydırmasına yol açıyor.

Çin’in yükselişi dengeleri kalıcı olarak değiştirdi

Alman üreticiler küresel pazarda iki cepheli bir zorlukla karşı karşıya bulunuyor. Dünyanın en büyük otomobil pazarı olan Çin’de yabancı markaların satışları hızla erirken Çinli üreticiler Avrupa pazarında büyük adımlarla ilerliyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, 2025 yılında küresel elektrikli araç üretiminin yaklaşık yüzde 75’i Çin’de gerçekleştirildi. Çinli üreticiler, bir önceki yıla göre ihracatını ikiye katlayarak 2,5 milyondan fazla elektrikli aracı dünya pazarlarına gönderdi.

Çin, bir dönem Volkswagen satışlarının yüzde 37’sini oluşturacak kadar kazançlı bir adaydı. Ancak Çinli üreticiler, ortak girişimler sayesinde otomobil üretimini öğrendikten sonra dengeleri kendi lehlerine değiştirdi. Süreç içinde Çin kamu otomotiv şirketi BAIC Group, yüzde 9,98 hissesiyle Mercedes-Benz’in en büyük hissedarı konumuna geldi. BYD ve Geely Auto gibi Çinli firmalar elektrikli araç teknolojisinde hızla vites yükseltirken, Alman üreticiler cazip elektrikli modeller sunmakta gecikti. Bunun sonucunda, yılın ilk altı ayında Çin pazarındaki satışlar yıllık bazda Mercedes’te yüzde 28, Volkswagen’de yüzde 26 ve BMW’de yüzde 20 düşüş gösterdi.