ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), GE Havacılık ile yeni bir hibrit elektrik teknolojisi test aracı programını başlatmak üzere araştırma ortaklığı yaptıklarını duyurdu. Megawatt (MW) sınıfındaki hibrit elektrikli tahrik sisteminin yer ve uçuş testlerinin, 2020’li yılların ortası itibarıyla gerçekleştirilmesi planlanıyor.
Hibrit elektrik teknolojisinin uçuş testi, üzerinde değişiklikler yapılmış Saab 340B test uçağında ve GE’nin CT7-9B turboshaft motorlarıyla yapılacak.
NASA, Elektrik Hareket Aktarma Hattı Uçuş Testi (EPFD) projesinin bir parçası olarak, hibrit elektrik uçuş teknolojilerinin ticari havacılıkta kullanılmasını hızlandırmak üzere, GE Havacılık ve ortaklarına beş yılda toplam 260 milyon dolar fon sağlayacak. Yıllardır süren hibrit elektrik sistemlerin motor, jeneratör ve güç dönüştürücülerinin parçalarını geliştirme çalışmalarının sonunda GE, tek koridorlu uçaklar için uçuşa hazır olduğunu göstermek üzere entegre bir hibrit elektrik hareket aktarma hattını sistematik olarak olgunlaştıracak.
GE Havacılık’ın Mühendislikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Mohamed Ali konuyla ilgili şunları söyledi: “Hibrit elektrikli uçak motorlarını test laboratuvarlarımızdan çıkarıp göklerde uçurmak ve ticari havacılığa mümkün olduğunca hızlı bir şekilde daha sürdürülebilir teknoloji çözümleri sunmak üzere NASA ile iş birliği yapma fırsatı yakaladığımız için çok mutluyuz.”
Yakıttan tasarruf eden ve motor performansını optimize eden hibrit elektrikli tahrik teknolojileri, GE’nin havacılık için daha sürdürülebilir bir gelecek yaratmaya katkıda bulunma taahhüdünün merkezinde bulunuyor. GE Havacılık, 2050 itibarıyla ürünlerinin net sıfır emisyona ulaşmasını hedeflerken, geliştirilen hibrit elektrikli motorlar da bu hedefe ulaşılmasına yardımcı olacaklar. Hibrit elektrik teknolojileri, Sürdürülebilir Havacılık Yakıtı (SAF) ve hidrojenin yanı sıra açık fan gibi gelişmiş motor mimarileri ve yeni gelişmiş motor çekirdeği tasarımları ile üst düzeyde uyumlu bulunuyor.
NASA’nın Washington Genel Merkezi’ndeki Havacılık Araştırma Misyonu Direktörlüğü’nde yönetici olan Robert Pearce konuyla ilgili şöyle konuştu: “NASA ve iş ortakları EAP (Elektirikli Uçak Tahrik) teknolojilerinin ticari ürünlere geçişini hızlandıracak ve ekonomik büyüme için bir katalizör görevi görecektir.” “Bu yeni alternatif tahrik ve enerji teknolojilerinin filoya entegre edilmesiyle birlikte, ses altı ulaştırmanın ekonomik ve çevresel performansını önemli ölçüde arttırmayı umuyoruz.”
GE, EPFD programında NASA ile olan iş birliğinde aynı zamanda hibrit elektrikli motorlara yönelik standartları, sertifikasyonu ve yasal gereklilikleri belirlemek üzere rehberlik ve veri sağlayacak.
EPFD sözleşmesi GE Havacılık’ın hibrit elektrik sistemleri ve elektrikli güç üretimi alanındaki kapsamlı deneyimi, GE Research ve GE Power’daki kapsamlı araştırma ve uçuş parçası geliştirme becerileri üzerine inşa ediliyor. GE’nin en önemli kilometre taşları aşağıda sıralanıyor:
· 2009: Boeing Subsonic Ultra Green Aircraft Research (SUGAR) araştırmasına katılım. NASA, 2030 sonrasında gelecekteki uçaklar için emisyonları ve yakıt tüketimini azaltacak havacılık teknolojilerinin belirlenmesini talep etmişti. Ekip, hibrit elektrikli tahrik sistemlerini değerlendirdi.
· 2013: Ohio’nun Dayton şehrinde uçaklar için elektrikli güç parçalarının ve sistemlerinin geliştirilmesine ve test edilmesine odaklanan EPIS Center’ın (Electrical Power Integrated Systems Center) açılışı.
· 2015: Zemin seviyesindeki bir test hücresinde F110 motorundan başarıyla 1 MW elektrik gücü alındı. Ardından 2016’da uçuşu temsil eden yükseklik koşullarında MW güç alımı gösterimi yapıldı.
· 2016: MW sınıfı motordan/jeneratörden oluşan, test standında 3 metre 35 cm çapında bir pervaneye elektrik gücü veren bir elektrikli makine tanıtıldı.
· 2019: NASA’nın Ohio’nun kuzeyindeki Electric Aircraft Testbed (NEAT) tesisinde 36 bin fit yükseklik koşullarında bir MW sınıfı motor/jeneratör gösterimi. GE, bunun uçuşa benzer koşullarda test edilen, dünyanın ilk güç bakımından yoğun, MW ve kilovolt sınıfı elektrikli makinesi olduğunu düşünmektedir.
GE Havacılık Hakkında
GE’nin bir iş alanı olan GE Havacılık, ticari ve askeri jet motorları, hava elektroniği, uçaklar için dijital çözümler ve elektrik güç sistemlerinde dünyanın önde gelen sağlayıcılarından biridir. 70 yılı aşkın süredir Türkiye’de faaliyetlerini güçlendirerek sürdüren GE, Türkiye Teknoloji Merkezi ve TUSAŞ Motor Sanayii (TEİ) iş birlikleriyle Türkiye havacılık sanayinin gelişimine katkılar sunuyor.
