İbrahim Bilgiç, PETRONAS Türkiye ve Ortadoğu Pazarlama Müdürü;
Sıcak bir yaz gününde koşuya çıktığınızı hayal edin. Sıcak hava performansınızı önemli ölçüde düşürür, değil mi? Üfleyip, püfleyip genellikle kolayca erişeceğimiz mesafelere ulaşmak için mücadele ederiz. Sıcak havalar üst düzey maraton koşucularının bile performansını önemli ölçüde etkiliyor.
Şimdi, aynı sıcak günde aynı koşuyu hayal edin, ama bu sefer etrafınız kavurucu metallerle kaplı, gazlar, kıvılcımlar ve buharla çevrilisiniz. Ve daha da kötüsü bu bunaltıcı sıcakta heyecanlı bir grup yolcuyu taşıyorsunuz.
Otomobilinizin veya motosikletinizin motorunun zorlu yaşantısına hoş geldiniz.
Yolda aşırı ısınma
Sıcak havalarda, motor sıcaklıkları normal çalışma sıcaklıkları olan 75 ila 105°C aralığından 130°C’ye kadar yükselebilir. Bu durumda, sürücüler aşırı ısınmadan dolayı pahalı ve hatta onarılamaz hasarlarla karşı karşıya kalabilirler.
Bu can sıkıcı problemlerden kaçınmak için sürücüler öncelikle işaretleri fark etmelidir. Yanık kokuları, vuruntu sesleri, hararet göstergesinde kırmızıyı gösteren çubuk ve aşırı sıcak bir motor kaputu motorun aşırı ısındığının göstergesidir.
PETRONAS Türkiye ve Ortadoğu Pazarlama Müdürü İbrahim Bilgiç, sürücülerin tatil dönemini olabildiğince stressiz ve keyifli geçirmesi için motorun aşırı ısınması nasıl önleyebileceklerini ve sürücü bu uyarılarla karşılaştığında ne yapılması gerektiğini anlatıyor…
- Soğutma sıvınızı tamamen yenileyin
Zamanla, motorda kir ve kalıntılar birikebilir ve motorun soğutma sistemini tıkayarak iç sıcaklığı dengelemesini engelleyebilir. Soğutma sıvısının tamamen yenilenmesi, bu kirleri motordan tahliye ederek, sağlıklı bir aracı korumak ve radyatör tıkanmalarını, motor korozyonunu, sızıntıları, termostat hasarını ve su pompası sorunlarını önlemek için çok önemli bir uygulama olacaktır.
Otomobil veya motosiklet üreticilerinin kullanım ve bakım kılavuzları, ilgili araç modeli için soğutma sıvısının ne zaman ve nasıl yenileneceği konusunda uzman tavsiyeleri sunuyor. Dolayısıyla, araç üreticisinin önerileri mutlaka ve öncelikli olarak dikkate alınmalıdır.
Düzenli soğutma sıvısı yenilemesi, radyatörün motor sıcaklıklarını düzenlemesini ve aşırı ısınmanın en baştan önüne geçilmesini sağlar. Ancak, her zaman bu kadar hazırlıklı olunamayabilir. Peki, yolculuğun ortasında aşırı ısınan bir araçla karşılaşılırsa ne yapılmalıdır?
2. Klimayı kapatın ve sıcak havayı kalorifer ile araç içine verin (Sadece otomobiller için)
Kulağa çılgınca gelse de doğru: otomobilinizin motorunu soğutmak için yolcu bölmelerine sıcak hava pompalanması gerekebilir.
Bu işleme klimayı kapatarak başlanır. Özellikle yaz sıcağında araç kullanırken biraz daha rahatsız edici gelebilir, ancak klimayı kullanmak motoru fazladan zorlar ve soğutma kabiliyetine zarar verir.
Buna karşılık, sıcak havayı araç içine yönlendirmek, aslında ısıyı motordan uzaklaştırır. Aynı zamanda, radyatörün arabanın ön kısmında bulunan daha küçük bir versiyonu olan ısıtıcıyı açmak motora, soğuk hava çekmekte ve motoru güvenli bir sıcaklıkta tutmakta yardımcı olacaktır.
3. Motorunuzun hızını artırın veya kenara çekin
Yolculuk trafik veya trafik ışıkları nedeniyle düzenli duruş ve kalkışları içeriyorsa, motorun hareketsizken devrini artırmak iyi bir fikirdir. Devir, radyatörden su pompalamaya ve fanı hızlandırmaya, ( fan motor tarafından kontrol ediliyorsa) iç sıcaklıkları düşürmeye yardımcı olur.
Ancak tekrar yavaş hareket etmeye başlandığında, frene yüklenmekten kaçınmaya çalışılmalıdır. Fren sürtünmesi motordaki yükü daha da artırır. Bunun yerine, ilerlemeden önce öndeki araçla arada daha büyük bir boşluk açılmasına izin verilmelidir.
Bu adımlardan hiçbiri yardımcı olmazsa ve motor sıcaklığı kontrolden çıkıyorsa, aracı yolun kenarına çekme zamanı gelmiştir. Ardından, sıcaklığın doğrudan motor bölmesinden dışarı çıkmasına izin vermek için arabanın kaputu açılmalıdır.
Ancak, hiçbir koşulda, özellikle motor veya radyatör olmak üzere herhangi bir dahili bileşene dokunulmamalıdır. Bir aracın su ve soğutma sıvısı karışımı sıcakken basınç altındadır ve radyatör kapağının açılması soğutma sıvısının dışarı püskürmesine ve ciddi cilt yanıklarına, yaralanmalara neden olabilir. Açmak gerekiyorsa, motor tamamen soğuyana kadar beklenmelidir.
4. Servis veya tamirciyi arayın
Bu ipuçları ve hızlı çözümler bir fark yaratabilirken, aşırı ısınma devam ederse aracın motoru uzman yardımı gerektiren daha derin bir sorundan muzdarip olabilir. Hararet göstergesinin uzun süre kırmızı bölgede bulunduğu fark edilirse, kenara çekilmeli ve bir tamirci ya da servis çağırılmalıdır.
Ardından, aracınızın durumuna bağlı olarak, motoru daha fazla hasardan korumak için servise gidilmeli veya bir çekici talep edilmelidir. Uzman servis ya da tamirci sorunu teşhis ederek sizi en kısa sürede tekrar yola çıkaracaktır. Ayrıca, bu tür problemlerin tekrarlanmaması için doğru yağ seçimi ve uygulamaları konusunda da servis tavsiyesine başvurulabilir.
5. Kaliteli bir motor yağı seçin
Günümüzün modern motorları, daha önce hiç olmadığı kadar yüksek sıcaklıklarda ve daha fazla hareketli parça ile çalışır. Bu hareketli parçaların sürtünmeyi azaltmak için yağlanması ve motorun performansını korumak için ısıyı düzgün bir şekilde dağıtması gerekir.
Hem otomobiller hem de motosikletler için yüksek kaliteli bir motor yağı, ısıyı düzenleyerek ve emerek, kritik motor bileşenlerini hasardan korur, yakıt tüketimini azaltarak aşırı motor sıcaklığıyla mücadeleye yardımcı olur. Özellikle yaz aylarında yüksek sıcaklığın yağı inceltmesi söz konusu olduğundan motorlarda daha kalın bir yağ tabakasının kullanılması gereklidir.
Neyse ki çok viskoziteli yağlar, kışın iyi akarak ve ardından yazın kalınlaşarak ve koruyarak yıl boyunca ciddi değişkenlik gösteren sıcaklıklara uyum sağlayabilir. Örneğin, 10W-40 viskozite derecesine sahip bir yağın viskozite derecesi düşük sıcaklıklarda 10, yüksek sıcaklıklarda 40’tır.
Önemli Uyarı: Araç markası ve modeli için doğru yağ ve viskozite seçilmelidir. Satın almadan önce, motorun güvenli ve sorunsuz çalışmasını sağlayan bir ürün bulmak amacıyla motor yağı tavsiyesi veren uygulamalar kullanılabilir. Unutulmamalıdır ki en güvenli yöntem araç üreticisi tarafından önerilen yağların seçilmesidir.
Yaz Boyunca Serin Kalın
Sonuç olarak motor, aracın kalbidir. Bu yüzden kalbinize davrandığınız gibi, ona da büyük bir özen ve dikkatle davranmalısınız. Sürekli aşırı ısınma motorun ömrünü kısaltabilir ve büyük hasarlar yenileyeceğiniz sigorta poliçenize ödeyeceğiniz bedelin artmasına neden olabilir.
Hepimizin bildiği gibi, gerekli önlemin alınması daha sonradan çıkabilecek problemlerle uğraşmaktan daha çok daha kolay ve zahmetsiz olacaktır. Motorun aşırı ısınabileceği hiç aklınızda olmayabilir ya da gerçekleşse bile rahatlıkla onarılabileceğinizi düşünebilirsiniz, ancak, her zaman evdeki hesap çarşıya uymaz.
Bunun yerine, aracınızın motoru her ne kadar iyi ve sağlıklı çalışıyor gibi görünse de düzenli soğutma sıvısı yenilemesi yapmak ve yüksek kaliteli motor yağlarını kullanmak en doğru yöntem olabilir. Bu sayede hem zamandan ve nakitten tasarruf edebilir hem de yaz tatilinizin planlandığınız gibi keyifli geçmesini sağlayabilirsiniz.
